Numune Alma

Numune Alımı Laboratuvarda kullanılan numuneler çok çeşitlidir. Serum, plazma, tam kan, eritrosit paketi, lökosit paketi, mide suyu, tükürük, safra, idrar, gaita, ter, ayrıca çeşitli sıvılar (plevral, perikardiyal, amniyosentez sıvıları gibi) bunların başlıcalarıdır. Kan Örneklerinin Alınması Venöz kan alımı

  • Açlık gerektiren testler için en az 10-12 saatlik açlık gerekmektedir.
  • İlaç tedavisi alan hastalarda,ilaç uygulamasından önce kan alınmalıdır.
  • Kan alımı esnasında hasta yatar veya oturur pozisyonda olmalıdır ve hasta 15 dk. en az bu pozisyonda durduktan sonra örnek alınmalıdır.
  • Turnike kolda 30 sn.den fazla kalmamalıdır. Turnike ile yapılan birkaç dakikalık staz venöz kanda birçok parametreyi etkiler. Örn; ALT, CK, LDH, albumin , bilirübin, Ca %5 – 10 civarında artarken; glukoz, fosfat %2 – 5 civarında azalır. Turnike, örneğin alınacağı venin 10-15 cm üst seviyesinde, kolay çözülebilecek biçimde bağlanmalı, çok sıkı olmamalıdır.
  • Kan alım sırası çok önemlidir ve şu sırayla olmalıdır:

      -Kan kültürü -Serum -EDTA’lı kan -Sitrat’lı kan

  • Antikoagulan içeren vakumlu tüplere(EDTA vs.) kan alımı sırasında kanın işaretli çizgiye kadar dolmasına özellikle dikkat edilmelidir.
  • Sıvı veya kan vermede kullanılan bir damar ve kateterden örnek alınmamalıdır. Mecbur kalınırsa infüzyona 10-20 dakika ara verildikten sonra numune alınabilir. Bu durumlarda diğer kol tercih edilmelidir.
  • Alınan kanın hemoliz olmaması  için azami gayret gereklidir. Hemoliz, hem serumda potasyum, fosfor, enzimler gibi parametrelerin yüksek çıkmasının yanısıra diğer ölçüm yöntemlerinde de hataya neden olur. Kan örneğine eklenen antikoagulan da önemlidir. Kanın ölçülecek parametreye uygun antikoagulanla alınması gereklidir. Listemizde bu durum testlere göre ayrı ayrı belirtilmiştir. Hemen  çalışılmayacak örneklerin de bekleme süresi ve derecesine dikkat edilmemesi durumunda istenmeyen hatalı sonuçlar çıkabilir.

 

SERUM: Kırmızı kapaklı 9ml plastik tüp -En az 5 ml. kan gereklidir yeterli serumun oluşabilmesi için. -Kanın tüpün içerisindeki silika partikülleriyle temas etmesi için tüp 5-6 kez yavaşça altüst edilmelidir. -Kesinlikle çalkalanmamalıdır. -Tüp içerisindeki kan pıhtılaşana kadar en az yarım saat maksimum 1 saat bekletilmelidir,daha sonra santrifüj edilmelidir.(1500-2000 xg’de 10 dk.)

EDTA’LI PLAZMA: Mor kapaklı 4 ml’lik K3EDTA tüp -Antikoagulan içeren tüplere kan alındıktan sonra  tüp yavaşça alt üst edilerek özenle karıştırılmalıdır. -Kesinlikle çalkalanmamalıdır. -Kan alınımından hemen sonra örnekler 2000g’de 15 dk santrifüj edilmelidir.

 

SİTRAT’LI TAM KAN(SEDİMENTASYON): Siyah kapaklı tüp -Kan örneği siyah kapaklı tüplere işaretli çizgiye kadar alınır. -Tüp 5 -6 kez alt üst edilmelidir.

SİTRAT’LI PLAZMA: Mavi kapaklı tüp -Koagulasyon tüpüdür. -5-6 kere alt üst edilmelidir.

HEPARİN’Lİ TAM KAN: Yeşil kapaklı lityum heparinli tüp -Kan örneğinin lityum heparin ile karışabilmesi için 5-6 kere alt üst edilmelidir.